Bochnia: wspominając stan wojenny

Małgorzata Więcek-Cebula
Jerzy Orzeł  za swoje bohaterstwo spędził rok w więzieniu
Jerzy Orzeł za swoje bohaterstwo spędził rok w więzieniu M.Wiecek-Cebula
Przez trzy dni około dwóch tysięcy pracowników Zakładu Przetwórstwa Hutniczego w Bochni strajkowało, solidaryzując się z całą Polską. Kilka dni temu uczestnicy tych wydarzeń spotkali się, by powspominać te dni, niepokój o bliskich, brak informacji i komunikacyjny chaos. O tym, jak wyglądał strajk w największym bocheńskim zakładzie zgodził się nam opowiedzieć Jerzy Orzeł, przewodniczący Zakładowej Komisji NSZZ "Solidarność" przy Zakładzie Przetwórstwa Hutniczego w Bochni.

Decyzja o strajku zapadła po godzinie czwartej nad ranem 13 grudnia 1981 roku. Część pracowników z nocnej zmiany wróciła rano do domów. Chcieli się przygotować do strajku. Sporo osób jednak zostało, by pomagać. Do huty dotarł ksiądz. Odprawił mszę św. Podczas kazania mówił o godności ludzkiej. Około godziny jedenastej do zakładu przyszedł I sekretarz KZ PZPR, Jan Klassa. - Rozmawiałem z nim krótko. Zdecydowaliśmy, że nie będzie specjalnego komitetu strajkowego. Wyznaczyłem tylko odpowiedzialnych za: straże, porządek, wyżywienie - wylicza Orzeł.

Do zakładu docierały informacje z miasta. Okazało się, że strajkuje Kopalnia Soli, Zakład Naczyń Kamionkowych i Spółdzielnia Ogrodnicza. - Przez radiowęzeł podaliśmy przemówienie wojenne generała oraz nasze oświadczenie, w którym stwierdzamy, że świadomi sytuacji i odpowiedzialności będziemy spełniać swoje powinności dopóki tego sobie będzie życzyć załoga. Zakład został zamknięty. Nikt nie mógł wychodzić bez przepustki - wyjaśnia Jerzy Orzeł.

Pod bramę huty przychodziły rodziny pracowników. Ludzie przynosili kanapki i herbatę. Ze względu na zagrożenie interwencją zdecydowaliśmy się przenieść do hali produkcyjnej. Tam też zamontowano nagłośnienie. Chodziło o lepszy kontakt z ludźmi. - Sytuacja stawała się coraz bardziej nerwowa. Do ludzi przemawiał I sekretarz KZ PZPR. Podkreślał słuszność protestu, a w czasie rozmowy z nami proponował przejęcie przez partię kierownictwa strajku. Twierdził, że partia jest legalna i jej działalność nie została zawieszona. Oczywiście nie zgodziliśmy się. Wieczorem w zakładzie zjawił się jeszcze II sekretarz Komitetu Miejskiego PZPR, Wiesław Palczewski. Przestrzegał nas przed interwencją i proponował sprowadzenie na rozmowy władz wojskowych - wspomina Jerzy Orzeł.

Na takie rozwiązanie zgodzili się strajkujący. Wojskowi przyjechali po dwóch godzinach. Żądali zakończenia strajku.
Strajkujący jednak nie przestraszyli się. We wtorek do huty dotarły informacje, że rozbito strajk w kopalni i Zakładzie Naczyń Kamionkowych. - Zostaliśmy ostatni w Bochni i, jak się później okazało, ostatni w województwie tarnowskim. Siedzieliśmy w hali i modliliśmy się - wspomina Jerzy Orzeł
Około 13 ciszę przerwały syreny. W zakładzie pojawiły się siły porządkowe. Grupa rozjuszonych zomowców rozpoczęła pacyfikację budynku od pomieszczeń dyrekcji. Otwierali drzwi butami. Wyrywali zamki. Obecnym w biurach kazali kłaść się na brzuchu. W hełmach z tarczami, pałkami okrążyli grupę około 2000 strajkujących. Jeden z pracowników wziął mikrofon i rozpoczął modlitwę.

- Otoczyli nas. Krzyczeli, ale zagłuszało ich miarowe "Zdrowaś Mario łaski pełna…". W pewnej chwili modlitwa ustała. Ktoś z tłumu zawtórował "Jeszcze Polska nie zginęła" Śpiewali wszyscy. Większość przez łzy - wspomina Orzeł.
Ludzie zaczęli się rozchodzić. Przy oficerze został tylko przewodniczący zakładowej komisji. Dołączył do niego Eugeniusz Oleksiński, jego zastępca.
- Wyprowadzili nas na zewnątrz przed halę do zaparkowanego nieco dalej "gazika". Gdy wsiedliśmy, z krótkofalówki usłyszałem meldunek: akcja dobiega końca. Ulżyło mi, że strajk już skończony, że już nie muszę odpowiadać za innych - wspomina przewodniczący.
Jerzy Orzeł za swoje bohaterstwo spędził rok w więzieniu, jego zastępca Eugeniusz Oleksiński niewiele mniej.

Przed nami rekordowa waloryzacja emerytur

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3